AI Terimleri Sözlüğü
Yapay zeka ekosisteminde sıkça karşılaşılan kavramlar, kısaltmalar ve teknik terimlerin basit Türkçe karşılıkları.
Agent (Yapay Zeka Ajanı)
Kendi kendine kararlar alabilen, belirli bir hedefe ulaşmak için araçları (web arama, dosya okuma, kod çalıştırma) bağımsız şekilde kullanabilen otonom yapay zeka programları.
Fine-Tuning
İnce Ayar. Önceden eğitilmiş genel amaçlı bir yapay zeka modelinin, belirli bir göreve veya sektöre yönelik daha küçük ve özel bir veri kümesiyle yeniden eğitilerek özelleştirilmesi işlemidir.
Hallucination
Halüsinasyon. Yapay zeka dil modellerinin, eğitim verilerinde veya gerçek dünyada var olmayan tamamen uydurma, asılsız bilgileri son derece kendinden emin bir tonda üretmesi durumu.
LLM (Large Language Model)
Büyük Dil Modeli. Milyarlarca parametre içeren devasa veri kümeleri üzerinde eğitilerek metin anlama, üretme ve çeviri yapabilen yapay zeka modelleridir (örn: GPT-4, Llama 3).
Prompt Engineering
Prompt Mühendisliği. Yapay zeka modellerinden en doğru, verimli ve istenen formatta yanıtları alabilmek için girdi komutlarının (prompt) sistematik olarak tasarlanması disiplini.
RAG (Retrieval-Augmented Generation)
Bilgi Geri Kazanımı ile Güçlendirilmiş Üretim. Dil modelinin statik bilgileriyle yetinmeyip, bir veritabanı veya belgeden anlık bilgi çekerek daha doğru ve güncel yanıtlar vermesini sağlayan mimari.
Temperature
Yaratıcılık Değeri. Modelin üreteceği yanıtlardaki rastgeleliği ve yaratıcılığı kontrol eden hiperparametre. 0'a yakın değerler daha tutarlı/mantıksal yanıtlar üretirken, 1'e yakın değerler daha yaratıcı/öngörülemez yanıtlar üretir.
Vector Database
Vektör Veritabanı. Verilerin (metinler, resimler vb.) anlamsal ilişkilerini temsil eden yüksek boyutlu vektörlerin (embedding) depolanması ve hızlı benzerlik aramaları yapılması için optimize edilmiş özel veritabanları.